Get the Flash Player to see this player.
Flash Image Rotator Module by Joomlashack.
Manopbookcenter
Sale2
Sale3
Sale4
Sale5

หน้าแรก arrow กิบลัต ตอนที่ 2 ฮัจยี อาลี บิน มูฮัมหมัด
 
 
 

 
 

จำหน่าย ชุดการเรียนรู้อิสลาม
หัดเขียน ระบายสี สมุดคัดอาหรับ

พาหุรัดดอทคอม ชุดไทย
พินิจพัฒนา

 
กิบลัต ตอนที่1
เรื่องของกิบลัต ( ตอนที่1 )........................ฮัจยี อาลี บิน มูฮัมหมัด

ในปัจจุบันที่เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารช่วยย่อโลกให้เล็กลง เราได้รับรู้ข่าวสารเกี่ยวกับอิสลามและคนมุสลิมมากขึ้น ได้เห็นการปฏิบัติศาสนกิจของมุสลิมตามสื่อต่าง ๆ บ่อยครั้งกว่าแต่ก่อน หรือในสังคมที่มุสลิมได้ใช้ชีวิตร่วมกับเพื่อนหลากศาสนา ไม่ว่าจะเป็นในระหว่างการทำงานหรือการพักผ่อน บางครั้งอาจต้องกินนอนร่วมกันตลอด 24 ชั่วโมง การปฏิบัติศาสนกิจประจำวันให้เพื่อนต่างศาสนาเห็น จึงมักตามมาด้วยคำถามจากคนเหล่านั้นอยู่เสมอในเรื่องหลักปฏิบัติของศาสนาอิสลาม ซึ่งเป็นเรื่องดีที่คนเราควรหาความรู้ในเรื่องราวที่เกี่ยวกับคนในสังคมที่ต้องมีปฏิสัมพันธ์กัน  คอลัมน์นี้จะเป็นช่องทางหนึ่งที่มุสลิมจะอธิบายให้เพื่อนต่างศาสนิกได้เข้าใจความนัยเรื่องต่าง ๆ  เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างเข้าอกเข้าใจ อันจะทำให้เกิดความสมานฉันท์  ซึ่งสังคมของเรากำลังต้องการเป็นอย่างยิ่ง  ขณะเดียวกันก็จะช่วยเสริมสร้างความเข้าใจในเรื่องราวของอิสลามแก่คนมุสลิมให้มากขึ้นด้วย

ในวันนี้ขอเริ่มด้วยเรื่องราวของกิบลัต  คำ ๆ นี้หมายถึงอะไร มีที่มาที่ไป และความสำคัญอย่างไร  และเราจะมีวิธีหาได้อย่างไร

ในการปฏิบัติศาสนกิจต่าง ๆ ของมุสลิม เป็นต้นว่า การละหมาดอันเป็นการแสดงความเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์พระผู้เป็นเจ้าวันละ 5 เวลา  การขอดุอาเพื่อขอพรจากพระองค์  การฝังศพ ฯ หรือในการใช้ชีวิตประจำวันเช่น การนอน การเข้าห้องน้ำห้องสุขา ฯ มุสลิมจะเกี่ยวข้องกับทิศ ๆ หนึ่ง  ที่เห็นได้ชัดเจนก็คือ เมื่อมุสลิม(ในเมืองไทย)ปูพรมละหมาดก็จะหันไปทางทิศ ๆ หนึ่งซึ่งดูเหมือนจะเป็น ทิศตะวันตก  ทำไมจึงต้องเป็นทิศนี้? ปลายทางของทิศนี้คือที่ไหน?

ตามหลักศาสนาอิสลาม อัลลอฮ์พระผู้เป็นเจ้าทรงกำหนดให้มุสลิมทุกมุมโลกหันหน้าไปยังจุดเดียวกัน เพื่อให้เกิดความเป็นเอกภาพ จุดนั้นเป็นจุดศูนย์รวมแห่งการปฏิบัติศาสนกิจของมวลมุสลิม   และทิศทางนั้นเรียกว่า  ทิศกิบลัต  บางคนอาจเรียกว่า กิบละห์ ซึ่งก็มีความหมายเดียวกัน

ในช่วงแรกของการเผยแผ่ศาสนาอิสลามของท่านศาสดามูฮัมหมัด  อัลลอฮ์พระผู้เป็นเจ้าทรงกำหนดให้มุสลิมหันไปทางมัสยิดอัลอักซอในกรุงเยรูซาเล็ม (ปัจจุบันอยู่ในอิสราเอล) แต่ต่อมาหลังจากท่านศาสดามูฮัมหมัดอพยพจากมักกะห์ (หรือ เมกกะ ที่เพื่อนต่างศาสนิกนิยมเรียกกัน) ไปยังเมืองมาดินะห์ได้ประมาณสิบหกเดือน พระองค์ทรงลงบัญญัติให้ท่านศาสดามูฮัมหมัดเปลี่ยนจุดศูนย์รวมแห่งใหม่ไปเป็นที่มัสยิดอัลหะรอมในนครมักกะห์แทนที่เดิม (ปัจจุบันอยู่ในซาอุดิอารเบีย  ) ดังนั้นที่ท่านเห็นมุสลิมในเมืองไทยปูพรมละหมาดก็คือหันไปทางทิศนี้ ซึ่งตามความเป็นจริงคือทิศตะวันตกเฉียงไปทางเหนือเล็กน้อย

ทิศกิบลัตของแต่ละตำบลบนพื้นโลกจะมีทิศที่แตกต่างกัน  หากลองเอาลูกโลกจำลองที่เราใช้ศึกษาวิชาด้านภูมิศาสตร์มาทดลองลากเส้นไปตามความโค้งของลูกโลกจำลอง จากจุดใดจุดหนึ่งไปยังนครมักกะห์ จะเห็นได้ชัดว่าแต่ละจุดบนพื้นโลกจะมีทิศกิบลัตเฉพาะตัว ของจุดใครจุดมัน  ดังนั้นในประเทศไทย  แต่ละจังหวัด แต่ละอำเภอ แต่ละตำบลก็จะมีทิศกิบลัตของตัวเอง ไม่เหมือนกัน

แต่เรื่องราวคงไม่เคร่งเครียดหรือคอขาดบาดตายจนอ่อนตัวไม่ได้เลย  ในการปฏิบัติศาสนกิจของมุสลิม ขอเพียงให้หน้าอกของเขาหันไปทางทิศโดยประมาณของประเทศซาอุดิอารเบียก็เพียงพอแล้ว  หรือแม้จะไม่ได้หันตรงไปทางนั้นจะด้วยความไม่รู้ ความสำคัญผิด หรือด้วยเหตุใดก็แล้วแต่ แต่ความตั้งใจของเขามุ่งตรงไปที่นครเมกกะ อัลลอฮ์พระผู้เป็นเจ้า ผู้ทรงความเมตตากรุณาก็จะทรงรับการปฏิบัติกิจของเขา สิ่งที่สำคัญคือความศรัทธาในศาสนาและความบริสุทธิ์ใจในการปฏิบัติมากกว่า ในสมัยของท่านศาสดานบีมูฮัมหมัด เมื่อต้องรีบเร่งเดินทาง ท่านศาสดาก็ใช้การละหมาดบนหลังอูฐโดยที่ทิศที่ไปอาจไม่ตรงกับทิศกิบลัต หรือระหว่างการละหมาดอูฐอาจหันออกไปจากทิศกิบลัต แต่ท่านก็มิได้หยุดละหมาด

อย่างไรก็ตาม การตั้งทิศกิบลัตของศาสนสถานเช่น มัสยิด เป็นต้น ก่อนที่จะเริ่มการก่อสร้าง  เราควรจะต้องให้ความสำคัญและใช้ความพิถีพิถันพอสมควร  เพื่อให้ศาสนสถานนั้นหันตรงหรือใกล้เคียงกับทิศกิบลัตให้มากที่สุด  เพื่อภาคผลในการประกอบศาสนกิจและในขณะเดียวกันก็เพื่อป้องกันการเกิดประเด็นปัญหาจนเป็นที่มาของความขัดแย้งในหมู่ชนผู้ใช้ศาสนสถานนั้น

ในอดีต การตั้งทิศกิบลัตมักจะใช้เข็มทิศแม่เหล็กที่มีขนาดใหญ่สักหน่อยและมีขีดแบ่งองศาประกอบกับแผ่นวงกลมที่ขยายขีดแบ่งองศาให้ใหญ่ขึ้นเพื่อให้อ่านส่วนย่อยขององศาให้ละเอียดขึ้น  แต่วิธีนี้ก็ยังนับว่าหยาบอยู่มากเพราะไม่สามารถอ่านส่วนย่อยขององศาได้ละเอียดพอ ( 1 องศา เท่ากับ  60 ลิปดา ) นอกจากนั้น เข็มทิศแม่เหล็กยังมีอัตราผิดด้วยอิทธิพลของอำนาจแม่เหล็กโลก  และอำนาจแม่เหล็กจากโลหะที่อยู่ในระยะใกล้ ๆ รอบตัว จึงทำให้เข็มทิศแม่เหล็กอ่านค่าผิดไปได้ไม่มากก็น้อย โชคดีที่ประเทศเรามีอัตราผิดจากแม่เหล็กโลกน้อยมากจนแทบจะตัดทิ้งไปได้  แต่ความผิดเนื่องจากอำนาจแม่เหล็กรอบ ๆ บริเวณยังมีอิทธิพลอยู่มาก

สมัยที่ผู้เขียนเป็นนักเรียนนายเรืออยู่นั้น  นักเรียนนายเรือทุกคนจะต้องมีสายนกหวีดผูกอยู่กับหูเข็มขัด  ปลายสายจะมีพวงนกหวีดเรือ นกหวีดสนามและมีดพก ใครไม่มีจะต้องถูกตัดคะแนนความประพฤติ  เมื่อถึงเวลาเข้ายามบนสะพานเดินเรือก็มีข้อบังคับว่าห้ามเอาสิ่งที่เป็นโลหะเข้าไปในสะพานเดินเรือหรือห้องถือท้าย นักเรียนจะต้องถอดสายนกหวีดและนาฬิกาออกวางไว้ข้างนอก  มิฉะนั้นจะต้องถูกตัดคะแนนความประพฤติอีกเหมือนกัน  เหตุที่ต้องถอดสายนกหวีดก็เพราะเรือรบในสมัยก่อนใช้เข็มทิศแม่เหล็กในการถือท้ายเรือนำเรือไปยังจุดหมายปลายทาง ส่วนพวงนกหวีดและนาฬิกานั้นก็เป็นเหล็กที่มีอำนาจแม่เหล็ก จึงอาจทำให้เข็มทิศแม่เหล็กที่ใช้ถือท้ายเรือเบี่ยงเบนไป  ทำให้เรือวิ่งไปผิดทิศผิดทาง  เลยไม่ถึงที่หมาย เรื่องนี้มีผลจริง ๆ และมีนักเรียนนายเรือถูกตัดคะแนนไปหลายคนแล้ว เพราะทำให้เรือวิ่งเป๋ไปจากทิศที่ควรจะเป็น ผู้เขียนเองก็เคยลองเอาพวงนกหวีดไปใกล้เข็มทิศถือท้ายก็ได้เห็นว่าเข็มทิศเบนไปจากเดิมทันที  ท่านอาจจะสงสัยว่าเรือทั้งลำก็เป็นเหล็กแล้วจะไม่ส่งอำนาจไปรบกวนเข็มทิศถือท้ายหรือ ?  ก็ต้องเล่าให้ฟังว่าก่อนจะเดินทางไกล ๆ เราจะต้องหาอัตราผิดของเข็มทิศในทิศต่าง ๆ ก่อน ถ้าทิศไหนผิดมากก็อาจจะต้องสอดแท่งแม่เหล็กแก้ไขให้ความผิดในทิศนั้นน้อยลงก่อนจึงจะใช้งานได้  ส่วนในปัจจุบันเรือต่าง ๆ จะใช้เข็มทิศไยโรที่ใช้ไฟฟ้า  ความสำคัญของเข็มทิศแม่เหล็กจึงน้อยลง  แต่ก็ยังต้องมีไว้สำรองในกรณีที่ไฟดับ

การตั้งทิศกิบลัตโดยใช้เข็มทิศแม่เหล็กก็เช่นเดียวกัน  ต้องคำนึงถึงอำนาจแม่เหล็กรอบ ๆ จุดที่วางเข็มทิศ  คนที่ใส่นาฬิกา พกปากกาก็ต้องให้ออกไปอยู่ห่าง ๆ  หน่อย  มิฉะนั้นทิศกิบลัตที่ได้อาจจะผิดไป แทนที่จะหันไปทางมักกะห์กลับหันไปเมืองอื่น แทนที่จะได้บุญผู้ตั้งทิศกิบลัตอาจจะได้บาปไปเสียเอง

เรื่องของกิบลัตยังมีในคราวต่อไป  ฉบับนี้ขอยุติเพียงนี้ก่อนครับ

 
< ก่อนหน้า   ถัดไป >
 
 

 

 





ลืมรหัสผ่าน?
ยังไม่ได้เป็นสมาชิก? สมัครสมาชิก
 

 
ละครวิทยุ
ด้วยรักและห่วงใย
บทความวิชาการอิสลาม
ซุโกรอัลลอฮ, ผลดีของการเจ็บไข้
หนทางลบล้างความชั่ว, การคบเพื่อน
พระคุณพ่อแม่, คนที่ร่ำรวยในอาคิเราะห์
น้ำพักน้ำแรง, ความประเสริฐของการอ่านอัล-กุอาน
กิบลัต ตอนที่1 ฮัจยี อาลี บิน มูฮัมหมัด
กิบลัต ตอนที่ 2 ฮัจยี อาลี บิน มูฮัมหมัด
กิบลัต ตอนที่ 3 ฮัจยี อาลี บิน มูฮัมหมัด
 

 
 


จำนวนผู้เข้าชม 458042 คน

 

 

ศูนย์หนังสือ มานพ วงศ์เสงี่ยม 949-953 ถนนพระราม 9 ตัดใหม่ เขตสวนหลวง กรุงเทพฯ โทร. 0-2718-4055, 0-2718-4096